Bài 26. Phân loại và gọi tên hợp chất hữu cơ

Biết phân loại hợp chất hữu cơ. Có khái niệm về một số loại danh pháp phổ biến. Biết gọi tên mạch cacbon chính gồm từ 1 đến 10 nguyên tử C.

Tìm kiếm bài học hóa học

Hãy nhập vào bài học bất kỳ để bắt đầu tìm kiếm

Mục lục:

I- PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ
II - DANH PHÁP HỢP CHẤT HỮU CƠ

I- PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ

1. Phân loại

Hợp chất hữu cơ được phân thành hiđrocacbon và dẫn xuất của hiđrocacbon.

* Hiđrocacbon là những hợp chất được tạo thành từ hai nguyên tố C và H.

Hiđrocacbon lại được phân thành hiđrocacbon no (thí dụ: CH₄,C₂H₆); hiđrocacbon không no (thí dụ: CH₂=CH₂); hiđrocacbon thơm (thí dụ: C₆H₆).

* Dẫn xuất của hiđrocacbon là những hợp chất mà trong phân tử ngoài C,H ra còn có một hay nhiều nguyên tử của các nguyên tố khác như O,N,S,halogen,...

Dẫn xuất của hiđrocacbon lại được phân thành dẫn xuất halogen như CH₃Cl,CH₂Br−CH₂Br,...; ancol như CH₃OH,C₂H₅OH,...; axit như HCOOH,CH₃COOH,...

2. Nhóm chức

Thí dụ: * Đimetyl ete (H₃C−O−CH₃) không phản ứng với natri. Metanol (CH₃OH) và etanol (H₃C−CH₂OH) phản ứng với natri giải phóng hiđro.

CH₃OH+Na→CH₃−ONa+1/2 H₂

H₃C−CH₂−OH+Na→H₃C−CH₂−ONa+1/2 H₂

* Etanol và metanol đều phản ứng với hiđro bromua, thí dụ:

H₃C−CH₂−OH+HBr→H₃C−CH₂−Br+H₂O

Nhận xét: Nhóm OH đã gây ra các phản ứng phân biệt etanol, metanol với đimetyl ete và với các loại hợp chất khác nên nhóm OH được gọi là nhóm chức.

Nhóm chức là nhóm nguyên tử gây ra những phản ứng đặc trưng của phân tử hợp chất hữu cơ.

Cấu tạo của nhóm chức thường được viết rõ ràng, đầy đủ, phần còn lại của phân tử có thể được viết tắt là R. Thí dụ: CH₃−CH₂−OH và CH₃−OH đều được ghi bởi công thức chung là R−OH.